BƯỚC ĐỘT PHÁ TRONG CHUYỂN ĐỔI SỐ Y TẾ - HƯỚNG TỚI Y TẾ THÔNG MINH

Chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế tại Bắc Ninh đang được triển khai mạnh mẽ và đạt được những kết quả tích cực, mang lại nhiều lợi ích to lớn cho người dân và nâng cao chất lượng quản lý, điều trị bệnh. Tỉnh Bắc Ninh nói chung và ngành Y tế nói riêng đã và đang thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, từ ứng dụng hồ sơ bệnh án điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán, đến tích hợp dữ liệu sức khỏe người dân trên các nền tảng số quốc gia để hướng tới xây dựng nền y tế thông minh.
* Ứng dụng công nghệ hiện đại trong khám chữa bệnh
Một trong những điểm nhấn nổi bật trong công tác chuyển đổi số của ngành Y tế Bắc Ninh là việc triển khai thành công hồ sơ bệnh án điện tử (EMR). Toàn tỉnh hiện có 55 cơ sở khám chữa bệnh đã số hóa quy trình này (32 cơ sở khám chữa bệnh công lập và 23 cơ sở khám chữa bệnh tư nhân). Từ đó giúp tối ưu hóa việc lưu trữ, tra cứu thông tin bệnh nhân và giảm thiểu thủ tục hành chính.
Ông Đinh Văn Thế ở thôn Nội Duệ, xã Tiên Du là bệnh nhân điều trị ngoại trú tăng huyết áp tại Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) Tiên Du hơn 10 năm nay. Trước đây, đến ngày tái khám ông đều phải dậy từ 3 – 4 giờ sáng để chuẩn bị đến viện xếp hàng lấy số rồi chờ khám vì số lượng bệnh nhân rất đông. Gần đây, nhờ được các cán bộ y tế của viện giới thiệu và hướng dẫn cách đặt lịch khám từ xa nên mỗi lần đi khám, ông chỉ cần dùng điện thoại đặt lịch hẹn bác sĩ từ tối hôm trước, hôm sau không phải lo dậy sớm đi xếp hàng, đến viện có thể lên thẳng phòng bác sĩ để chờ đến lượt khám luôn. Ông Thế chia sẻ: “Mặc dù có tuổi, nhưng cách đăng kí khám không quá phức tạp, lại được các cháu nhân viên bệnh viện hướng dẫn rất tận tình nên chỉ thao tác một vài lần là tôi đã có thể làm được. Tôi còn hướng dẫn các bệnh nhân khác cùng phòng đặt lịch khám rất nhanh và tiện lợi”.
Người bệnh được cán bộ y tế BVĐK Tiên Du giới thiệu và hướng dẫn cách đăng kí khám online bằng điện thoại để có thể đăng kí khám ngay tại nhà mà không cần phải đến viện xếp hàng
Tiến sĩ, bác sĩ Lê Việt An – Giám đốc BVĐK Tiên Du cho biết, hoạt động đăng kí khám bệnh online được đơn vị triển khai thử nghiệm từ năm 2024 và chính thức áp dụng với đối tượng bệnh nhân mắc bệnh mạn tính tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, hen phế quản – COPD… Sau khi ghi nhận hiệu quả rõ rệt, mô hình được nhân rộng cùng với bệnh án điện tử, bệnh viện không giấy tờ và quy trình tiếp đón tự động. Song song với nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính, đơn vị đẩy mạnh hoạt động truyền thông đến đối tượng đích là người bệnh đã và đang điều trị tại bệnh viện; đồng thời tuyên truyền rộng rãi trên loa, đài phát thanh và các trang mạng xã hội. Nhờ đó, đến nay đã có khoảng 30% tổng số lượt khám chữa bệnh được đăng kí theo hình thức online. Điều này không những giúp người dân thuận tiện trong khâu giải quyết thủ tục hành chính, mà còn giúp Bệnh viện trong khâu quản lí y tế và bố trí nhân lực phù hợp trong khám chữa bệnh.
Tại BVĐK Bắc Ninh số 2, mô hình bệnh viện không giấy tờ đã và đang được nhân rộng tại tất cả các khoa, phòng trong đơn vị. Không chỉ hiệu quả về phía người bệnh, mà trong công tác chuyên môn, việc theo dõi và điều trị cho người bệnh cũng được bệnh án điện tử hỗ trợ, mang đến những bước tiến vượt bậc. Bác sĩ CKII Nguyễn Đăng Hùng – Phó Giám đốc BVĐK Bắc Ninh số 2 cho biết, trước đây, việc tra cứu tiền sử bệnh án của bệnh nhân mất rất nhiều thời gian, đôi khi hồ sơ bị thất lạc hoặc khó đọc do chữ viết tay. Nhưng với bệnh án điện tử, mọi thông tin của người bệnh được số hóa, lưu trữ tập trung và có thể truy cập ngay lập tức từ bất kỳ đâu trong bệnh viện (với quyền truy cập phù hợp). Điều này giúp các bác sĩ đưa ra quyết định chẩn đoán nhanh chóng, chính xác hơn, đặc biệt trong các trường hợp cấp cứu hoặc khi bệnh nhân khám đa khoa nhiều chuyên khoa khác nhau. Hơn nữa, hệ thống còn tích hợp các cảnh báo tương tác thuốc, hỗ trợ y lệnh, giúp giảm thiểu sai sót y khoa. Nhờ đó hiệu suất làm việc tăng lên, thời gian chờ đợi của bệnh nhân giảm xuống, và quan trọng nhất là chất lượng điều trị và an toàn cho người bệnh được đảm bảo ở mức cao nhất. Đặc biệt hơn, việc triển khai mô hình bệnh viện không giấy tờ còn giúp tiết kiệm hàng tỉ đồng nhờ không in phim X-quang, cắt lớp vi tính và các chi phí văn phòng phẩm khác. Khoản tiết kiệm này được tái đầu tư cho việc mở rộng dung lượng lưu trữ, nâng cấp thuật toán cảnh báo chỉ định cận lâm sàng, kê đơn và theo dõi quá trình điều trị.
Nhờ triển khai bệnh án điện tử, công tác khám bệnh, cấp phát thuốc được thực hiện ngay trên ứng dụng điện thoại một cách nhanh chóng, thuận tiện
Trong công cuộc chuyển đổi số, Bắc Ninh là một trong những địa phương tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán hình ảnh. Giải pháp AI hỗ trợ đọc kết quả chụp X-quang phổi đã được thí điểm triển khai tại 04 đơn vị: BVĐK Bắc Ninh số 2, Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 2, BVĐK Yên Phong và BVĐK Thuận Thành. Năm 2025, Hơn 25.000 ca chụp đã nhận được sự hỗ trợ từ công nghệ này, giúp hphát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như ung thư hoặc lao mà mắt thường có thể bỏ sót, nâng cao đáng kể hiệu quả chẩn đoán sớm. Bác sĩ CKII Vũ Quang Vĩnh, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 2 cho biết, việc ứng dụng AI đặc biệt có ý nghĩa trong công tác khám, sàng lọc lao và các bệnh phổi tại cộng đồng. Đối với chuyên khoa đặc thù - nơi mà việc sàng lọc lao và các bệnh phổi khác đòi hỏi độ chính xác cao và khối lượng công việc lớn (mỗi năm có hàng nghìn mẫu phim chụp X-quang tại cộng đồng được thực hiện) thì AI thực sự là một trợ thủ đắc lực. Ưu điểm lớn nhất của công nghệ này là khả năng phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ rất sớm, đôi khi mắt thường của bác sĩ có thể bỏ sót, đặc biệt là trong các chương trình sàng lọc cộng đồng quy mô lớn. AI hoạt động như một hệ thống kiểm chứng thứ hai, đưa ra các cảnh báo tức thì về nguy cơ ung thư hoặc lao tiềm ẩn. Nhờ có AI, quy trình chẩn đoán nhanh hơn, chính xác hơn, giúp cán bộ y tế kịp thời can thiệp điều trị cho bệnh nhân, đồng thời giảm tải áp lực công việc cho đội ngũ y bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, cho phép chúng tôi tập trung vào những ca bệnh phức tạp hơn.”
* Đồng bộ dữ liệu và tích hợp nền tảng số y tế
Ngành Y tế Bắc Ninh đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc đồng bộ hóa và tích hợp các nền tảng số y tế, đặc biệt nổi bật là vai trò tỉnh thí điểm kết nối liên thông dữ liệu với Bệnh viện Bạch Mai - một mô hình được kỳ vọng sẽ nhân rộng trên toàn quốc. Ngành đang xây dựng một hệ sinh thái y tế số toàn diện, đảm bảo các cơ sở dữ liệu y tế tuân thủ tiêu chuẩn kết nối, chia sẻ và liên thông đồng bộ. Phó Giám đốc Sở Y tế Đào Khắc Hùng cho biết, Sở đã và đang chỉ đạo các đơn vị triển khai các nền tảng cốt lõi theo kiến trúc y tế điện tử như Hệ thống thông tin bệnh viện (HIS), Hệ thống thông tin phòng xét nghiệm (LIS), Hệ thống thông tin chẩn đoán hình ảnh (RIS), Hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh (PACS), và Hồ sơ bệnh án điện tử (EMR). Dữ liệu khám, chữa bệnh được liên thông 100% với cổng giám định BHYT. Tỉnh cũng đẩy mạnh tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, cho phép khai thác và sử dụng dữ liệu có giá trị pháp lý tương đương bản giấy trong các thủ tục hành chính.
Trong năm 2025, Bắc Ninh cũng kí kết hợp tác toàn diện với các Bệnh viện đầu ngành của cả nước gồm Bạch Mai, Hữu nghị Việt Đức và Đại học Y Hà Nội. Sự kiện này không chỉ có ý nghĩa lớn trong phát triển chuyên môn kĩ thuật, mà còn là tiền đề để triển khai việc liên thông dữ liệu y tế với các Bệnh viện tuyến trung ương. Bệnh viện Bạch Mãi đã phối hợp rà soát hạ tầng kĩ thuật và các điều kiện cần thiết để xây dựng hệ thống kết nối, đảm bảo việc đấu nối hai đầu dữ liệu diễn ra thuận lợi. Thông qua liên thông, các bác sĩ tuyến tỉnh có thể tham khảo phác đồ điều trị, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh từ chuyên gia tại Bệnh viện Bạch Mai, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại chỗ. Ngược lại, Bệnh viện Bạch Mai cũng nhận được dữ liệu từ tuyến dưới để theo dõi, quản lý bệnh nhân sau điều trị. Việc liên thông dữ liệu này đánh dấu bước tiến quan trọng trong công cuộc chuyển đổi số y tế của Bắc Ninh, giúp nâng cao năng lực y tế địa phương và mang lại dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho người dân. 

Người cao tuổi cũng có thể thanh toán không dùng tiền mặt một cách thành thạo, tạo lập thói quen khám chữa bệnh thông minh
Ngành Y tế Bắc Ninh đã và đang chú trọng triển khai đồng bộ các nền tảng số y tế nhằm xây dựng kho dữ liệu sức khỏe tập trung, bảo mật. Các giấy tờ quan trọng như giấy chứng sinh, chứng tử, giấy khám sức khỏe lái xe được liên thông điện tử lên Hệ thống thông tin giám định Bảo hiểm y tế. Từ đó, người dân có thể đăng ký khám chữa bệnh Bảo hiểm Y tế bằng Căn cước công dân và thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt tại các cơ sở y tế.
100% các cơ sở khám chữa bệnh từ tuyến xã đến bệnh viện đã cấu hình phần mềm quản lý để liên thông dữ liệu khám chữa bệnh theo đúng chuẩn định dạng của Bộ Y tế. Tỷ lệ đẩy hồ sơ thành công lên Cổng tiếp nhận dữ liệu giám định BHYT đạt trung bình 88,5%. Sở Y tế cũng chỉ đạo hỗ trợ người dân tích hợp thông tin thẻ BHYT lên ứng dụng VNeID để đồng bộ dữ liệu vào SSKĐT.
Để hiện đại hóa ngành y tế địa phương, Sở Y tế đang xây dựng đề án “Phát triển y tế thông minh tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2025 - 2030”. Đề án này hướng tới việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và AI trong mọi hoạt động quản lý, khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và phòng chống dịch bệnh. Các cơ sở y tế trong tỉnh cũng duy trì và sử dụng hiệu quả các nền tảng số đã triển khai như: Nền tảng quản lý tiêm chủng, hồ sơ sức khỏe điện tử, hỗ trợ tư vấn khám chữa bệnh từ xa, nền tảng trạm y tế xã, quản lý xét nghiệm và thanh toán không dùng tiền mặt. Song song với việc phát triển hạ tầng công nghệ, công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cũng được thực hiện nghiêm túc, với các khoản đầu tư về thiết bị, đào tạo cán bộ chuyên trách nhằm bảo vệ dữ liệu y tế quan trọng của người dân. Những nỗ lực toàn diện này khẳng định quyết tâm của ngành y tế Bắc Ninh trong việc chuyển đổi số thành công, hướng tới một nền y tế hiện đại, chất lượng cao, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Nguồn: syt.bacninh.gov.vn

Phạm Thị Thu Hà - Phòng CTXH