CHẤN THƯƠNG MẮT – MỐI NGUY HIỂM KHÔNG THỂ CHỦ QUAN
Chấn thương mắt là một trong những cấp cứu thường gặp trong chuyên ngành nhãn khoa, đồng thời là nguyên nhân đứng thứ ba gây mù lòa, chỉ sau đục thể thủy tinh và glôcôm. Các tổn thương do chấn thương gây ra thường phức tạp, có thể ảnh hưởng đến nhiều cấu trúc khác nhau của mắt và để lại hậu quả nặng nề nếu không được xử trí kịp thời, đúng cách.
Trong thực tế, chấn thương mắt xảy ra trong nhiều hoàn cảnh, thường gặp trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt ở trẻ em và lứa tuổi học sinh. Các tai nạn như va đập khi vui chơi, tai nạn trong gia đình, trường học, thể thao hoặc giao thông đều có thể gây tổn thương mắt ở nhiều mức độ. Tai nạn lao động cũng chiếm tỷ lệ đáng kể, nhất là trong môi trường công nghiệp và nông nghiệp. Các dị vật như mảnh kim loại văng ra từ máy móc hoặc dụng cụ lao động nhiễm bẩn không chỉ gây tổn thương cơ học mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nội nhãn. Chấn thương do hỏa khí ít gặp hơn nhưng thường rất nặng, có thể gây tổn thương cả hai mắt và kèm theo nhiều tổn thương toàn thân.
Về mặt lâm sàng, chấn thương mắt được chia thành hai nhóm chính: Chấn thương đụng dập và vết thương xuyên nhãn cầu. Mỗi loại có cơ chế tổn thương và mức độ nguy hiểm khác nhau, đòi hỏi đánh giá và xử trí phù hợp. Chấn thương đụng dập thường do các vật tù như nắm đấm, quả bóng hoặc va đập mạnh gây ra. Lực tác động làm nhãn cầu bị chèn ép trong hốc mắt, gây tổn thương lan tỏa. Biểu hiện thường gặp gồm sưng nề, bầm tím mi mắt, khó mở mắt, tụ máu hoặc tràn khí dưới da. Trường hợp nặng có thể gây vỡ xương hốc mắt, ảnh hưởng vận nhãn và thị lực.
Trong thực tế, chấn thương mắt xảy ra trong nhiều hoàn cảnh, thường gặp trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt ở trẻ em và lứa tuổi học sinh. Các tai nạn như va đập khi vui chơi, tai nạn trong gia đình, trường học, thể thao hoặc giao thông đều có thể gây tổn thương mắt ở nhiều mức độ. Tai nạn lao động cũng chiếm tỷ lệ đáng kể, nhất là trong môi trường công nghiệp và nông nghiệp. Các dị vật như mảnh kim loại văng ra từ máy móc hoặc dụng cụ lao động nhiễm bẩn không chỉ gây tổn thương cơ học mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nội nhãn. Chấn thương do hỏa khí ít gặp hơn nhưng thường rất nặng, có thể gây tổn thương cả hai mắt và kèm theo nhiều tổn thương toàn thân.
Về mặt lâm sàng, chấn thương mắt được chia thành hai nhóm chính: Chấn thương đụng dập và vết thương xuyên nhãn cầu. Mỗi loại có cơ chế tổn thương và mức độ nguy hiểm khác nhau, đòi hỏi đánh giá và xử trí phù hợp. Chấn thương đụng dập thường do các vật tù như nắm đấm, quả bóng hoặc va đập mạnh gây ra. Lực tác động làm nhãn cầu bị chèn ép trong hốc mắt, gây tổn thương lan tỏa. Biểu hiện thường gặp gồm sưng nề, bầm tím mi mắt, khó mở mắt, tụ máu hoặc tràn khí dưới da. Trường hợp nặng có thể gây vỡ xương hốc mắt, ảnh hưởng vận nhãn và thị lực.
.jpg)
Chấn thương nhãn cầu gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho mắt
Trong chấn thương đụng dập, tổn thương nhãn cầu có thể gặp ở nhiều mức độ, từ trầy xước giác mạc, xuất huyết tiền phòng đến tổn thương mống mắt, thể thủy tinh, dịch kính, võng mạc; nặng hơn có thể gây vỡ nhãn cầu, đe dọa nghiêm trọng thị lực. Ngoài tổn thương cấp tính, người bệnh còn có nguy cơ gặp các biến chứng muộn như tăng nhãn áp thứ phát, bong võng mạc hoặc giảm thị lực kéo dài.
Khác với chấn thương đụng dập, vết thương mắt thường do vật sắc nhọn hoặc dị vật có tốc độ cao gây rách các lớp bảo vệ của nhãn cầu. Những trường hợp xuyên nhãn cầu đặc biệt nguy hiểm vì có thể kèm dị vật nội nhãn, viêm nội nhãn, nhiễm trùng nặng, thậm chí ảnh hưởng đến cả mắt lành nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
BSCKI Nguyễn Dương Cầm – Trưởng khoa Mắt cho biết: “Khi xảy ra chấn thương mắt, người bệnh tuyệt đối không dụi mắt, không tự ý nhỏ thuốc, không tự lấy dị vật; cần che mắt bằng băng sạch và nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám, xử trí kịp thời. Trong sinh hoạt và lao động hằng ngày, việc chủ động bảo vệ mắt, sử dụng kính bảo hộ đúng cách là giải pháp quan trọng để hạn chế những hậu quả đáng tiếc”.
Cùng với điều trị các bệnh lý mắt thường gặp, Khoa Mắt – Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2 hiện đang triển khai các kỹ thuật liên quan đến chấn thương như phẫu thuật tái tạo lệ quản đứt do chấn thương và khắc phục, tái tạo hình mi trong chấn thương. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp nhận, đánh giá và xử trí kịp thời các trường hợp chấn thương mắt, góp phần hạn chế biến chứng và bảo vệ thị lực cho người bệnh.
Đôi mắt là vốn quý của mỗi người. Với chấn thương mắt, sự chủ quan dù chỉ trong thời gian ngắn cũng có thể phải trả giá bằng thị lực. Vì vậy, khi có dấu hiệu bất thường sau chấn thương, người dân cần đến sớm cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám và xử trí kịp thời, bởi đây là yếu tố quan trọng giúp bảo tồn chức năng nhìn và hạn chế những hậu quả đáng tiếc./.
Khác với chấn thương đụng dập, vết thương mắt thường do vật sắc nhọn hoặc dị vật có tốc độ cao gây rách các lớp bảo vệ của nhãn cầu. Những trường hợp xuyên nhãn cầu đặc biệt nguy hiểm vì có thể kèm dị vật nội nhãn, viêm nội nhãn, nhiễm trùng nặng, thậm chí ảnh hưởng đến cả mắt lành nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
BSCKI Nguyễn Dương Cầm – Trưởng khoa Mắt cho biết: “Khi xảy ra chấn thương mắt, người bệnh tuyệt đối không dụi mắt, không tự ý nhỏ thuốc, không tự lấy dị vật; cần che mắt bằng băng sạch và nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám, xử trí kịp thời. Trong sinh hoạt và lao động hằng ngày, việc chủ động bảo vệ mắt, sử dụng kính bảo hộ đúng cách là giải pháp quan trọng để hạn chế những hậu quả đáng tiếc”.
Cùng với điều trị các bệnh lý mắt thường gặp, Khoa Mắt – Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2 hiện đang triển khai các kỹ thuật liên quan đến chấn thương như phẫu thuật tái tạo lệ quản đứt do chấn thương và khắc phục, tái tạo hình mi trong chấn thương. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp nhận, đánh giá và xử trí kịp thời các trường hợp chấn thương mắt, góp phần hạn chế biến chứng và bảo vệ thị lực cho người bệnh.
Đôi mắt là vốn quý của mỗi người. Với chấn thương mắt, sự chủ quan dù chỉ trong thời gian ngắn cũng có thể phải trả giá bằng thị lực. Vì vậy, khi có dấu hiệu bất thường sau chấn thương, người dân cần đến sớm cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám và xử trí kịp thời, bởi đây là yếu tố quan trọng giúp bảo tồn chức năng nhìn và hạn chế những hậu quả đáng tiếc./.
Tác giả: Ths Ngô Thúy Hằng – Khoa Mắt
Quản trị tin tức
Liên kết website
