CHỦ ĐỘNG XÂY DỰNG LÁ CHẮN PHÒNG CHỐNG SỐT XUẤT HUYẾT TRONG TÌNH HÌNH MỚI

Trước những biến đổi thất thường của khí hậu và áp lực từ tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Bắc Ninh đã và đang có những hoạt động, chủ trương quyết liệt trong công tác phòng, chống sốt xuất huyết Dengue (SXHD) năm 2026. Trong bối cảnh tỉnh Bắc Ninh được sáp nhập rộng lớn hơn với mức độ dân cư đông đúc hơn, ngành y tế nói chung, CDC Bắc Ninh và hệ thống Trạm Y tế xã, phường nói riêng cũng vừa được sắp xếp lại đòi hỏi hoạt động phòng chống SXHD cần có chiến lược tổng thể, bài bản hơn để bảo vệ sức khỏe nhân dân hiệu quả hơn. 
Hướng dẫn người dân kiểm tra lăng quăng, bọ gậy và xử lí nước trong lọ lộc bình tránh là nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh.         
Nhìn lại bức tranh dịch tễ những năm qua, đặc biệt là năm 2025, Bắc Ninh vẫn ghi nhận những diễn biến phức tạp với nhiều ổ dịch lan rộng tại các khu vực đông dân cư và các khu công nghiệp. Sự di biến động dân cư lớn, kết hợp với tập quán sinh hoạt tại một số vùng nông thôn cũ và áp lực hạ tầng tại các khu đô thị mới đã tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi Aedes aegypti (nguồn lây chủ động của bệnh SXHD) phát triển. Các chuyên gia y tế nhận định, nguy cơ dịch năm 2026 là hiện hữu và rất lớn nếu không có sự can thiệp quyết liệt ngay từ giai đoạn tiền mùa dịch. 
Đặc biệt, việc sáp nhập tỉnh và thay đổi địa giới hành chính đặt ra bài toán khó về việc đồng bộ hóa hệ thống giám sát. Khi quy mô dân số tăng lên và các đơn vị y tế cơ sở được tổ chức lại, việc duy trì mạng lưới cộng tác viên và đảm bảo thông tin báo cáo không bị đứt gãy trở thành ưu tiên hàng đầu để không tạo ra những “khoảng trống” cho dịch bệnh tấn công.
Đánh giá về những mục tiêu trọng tâm được định hướng trong năm 2026 liên quan đến dịch SXHD, bác sĩ Nguyễn Khắc Từ, Phó Giám đốc CDC Bắc Ninh khẳng định mục tiêu cốt lõi là giảm tỷ lệ mắc xuống dưới 150 ca trên 100.000 dân và khống chế tỷ lệ tử vong dưới mức 0,09%. Toàn bộ hệ thống y tế tỉnh từ Sở Y tế, Trung tâm CDC, các Bệnh viện khu vực và đặc biệt là tuyến Trạm Y tế xã, phường sẽ thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ”, từ kinh phí, nhân lực đến trang thiết bị hậu cần. Trong bối cảnh sáp nhập địa giới, các Trạm Y tế cũng được sáp nhập lại với nhau và chuyển về quản lý bởi UBND xã, phường. Vì vậy, CDC Bắc Ninh chỉ đạo các Trạm Y tế xã, phường phải chủ động tham mưu cho chính quyền địa phương bố trí ngân sách riêng, đảm bảo tính bền vững trong công tác phòng chống dịch mà không chỉ phụ thuộc vào nguồn lực từ tuyến tỉnh.
Cán bộ CDC Bắc Ninh trực tiếp giám sát, lấy mẫu véc tơ tại gia đình bệnh nhân mắc sốt xuất huyết để đánh giá tình hình dịch.
Phân tích cụ thể hơn về góc độ chuyên môn, bác sĩ Dương Viết Hải – Phó trưởng khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, CDC Bắc Ninh cho biết, năm 2026, hoạt động phòng chống dịch SXHD sẽ triển khai thực hiện các biện pháp giám sát chặt chẽ và khoa học hơn. Theo đó, hệ thống y tế sẽ duy trì giám sát trọng điểm tại 10 xã, phường nguy cơ cao với tần suất 1 lần/tháng bao gồm: Bắc Giang, Tiền Phong, Yên Dũng, Nghĩa Phương, Đông Phú, Tiên Lục, Tam Sơn, Từ Sơn, Tam Đa, Đông Cứu. Đồng thời, việc lấy mẫu giám sát huyết thanh và định tuýp vi rút cũng được triển khai đều đặn tại các bệnh viện lớn tối thiểu hai lần mỗi tuần để kịp thời nhận diện những biến đổi của mầm bệnh. 
Điểm mấu chốt trong kỹ thuật năm nay là quy tắc “vàng” 48 giờ: mọi ổ dịch phát hiện phải được xử lý triệt để trong vòng hai ngày kể từ khi ghi nhận ca bệnh đầu tiên. Đặc biệt, việc sáp nhập tỉnh đặt ra yêu cầu các đội phản ứng nhanh phải có khả năng cơ động cao hơn, sẵn sàng hỗ trợ các địa phương mới trong việc điều tra dịch tễ và định loại véc tơ truyền bệnh để đưa ra phác đồ phun hóa chất chính xác nhất.
Đối với vấn đề phòng chống dịch trong bối cảnh sáp nhập tỉnh, các chuyên gia y tế nhận định đây vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội để chuẩn hóa quy trình điều hành. Khi các địa bàn mới được hợp nhất, CDC Bắc Ninh sẽ chú trọng đào tạo lại năng lực cho đội ngũ cộng tác viên và đội xung kích diệt bọ gậy tại các thôn bản. Việc thống nhất phần mềm báo cáo bệnh truyền nhiễm theo Thông tư 54 của Bộ Y tế trên toàn địa bàn mở rộng sẽ giúp thông tin dịch tễ được cập nhật theo thời gian thực, từ đó giúp lãnh đạo đơn vị có những quyết sách chính xác và kịp thời.
Công tác giám sát ca bệnh tại Bệnh viện được thực hiện tối thiểu hai lần mỗi tuần để kịp thời nhận diện những biến đổi của mầm bệnh
Bà Nguyễn Thị Mừng, cộng tác viên dân số tổ dân số Xuân Ổ B, phường Võ Cường cho biết, địa bàn phường Võ Cường nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân khi thường xuyên phải đi từng ngõ, gõ từng nhà thông tin các chương trình y tế. Chị Mừng và các đồng nghiệp luôn coi sốt xuất huyết là một trong những nội dung trọng tâm cần được tuyên truyền đến các gia đình. Bởi địa bàn phường Võ Cường tập trung khá nhiều khu chung cư cũng như các công ty với lượng công nhân lớn. Nguy cơ bùng phát dịch luôn thường trực bất cứ lúc nào. Hơn nữa, trong phòng chống SXHD, ý thức và trách nhiệm của mỗi người dân, mỗi gia đình lại đóng vai trò then chốt nên chị luôn chủ động nhắc nhở, yêu cầu các gia đình trong việc để ý lật úp các dụng cụ chứa nước để muỗi không sinh sôi nảy nở, chủ động các biện pháp chống muỗi, không để bị muỗi đốt. 
Song song với các biện pháp kỹ thuật, chiến dịch truyền thông cũng được đẩy mạnh để thay đổi nhận thức của người dân, từ chỗ “phòng bệnh khi có dịch” sang “chủ động diệt lăng quăng thường xuyên”. CDC Bắc Ninh sẽ phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục để biến mỗi học sinh thành một “đại sứ y tế” tại gia đình, đồng thời tận dụng tối đa sức mạnh của mạng xã hội và hệ thống loa truyền thanh cơ sở để phổ biến kiến thức. Đặc biệt, ngày 15/6/2026 sẽ được chọn làm cao điểm hưởng ứng Ngày ASEAN phòng chống sốt xuất huyết trên toàn tỉnh, tạo thành một phong trào vệ sinh môi trường sâu rộng. Với sự chỉ đạo sát sao và sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả nhân lực lẫn vật lực, CDC Bắc Ninh đang thể hiện quyết tâm cao nhất để giữ vững thành quả phòng chống dịch, góp phần ổn định an sinh xã hội trong tiến trình phát triển mới của tỉnh.
Nguồn: syt.bacninh.gov.vn
Bottom of Form

Phạm Thị Thu Hà - Phòng CTXH